Lỗi dùng thì trong IELTS Writing Task 1: Khi nào dùng quá khứ, hiện tại và tương lai?

Một lỗi khá phổ biến trong IELTS Writing Task 1 là học viên biết nhiều từ vựng mô tả biểu đồ như increase, decrease, remain stable, fluctuate nhưng khi viết lại chia sai thì của động từ.
Chẳng hạn, biểu đồ có số liệu năm 2000 nhưng bạn viết:
The number of visitors increases significantly in 2000.
Hoặc biểu đồ dự báo đến năm 2030 nhưng lại dùng:
The figure increased to 80% in 2030.
Những lỗi này tưởng nhỏ nhưng nếu lặp lại nhiều lần, chúng có thể ảnh hưởng đến độ chính xác ngữ pháp của cả bài.
Vậy khi nào dùng thì quá khứ, hiện tại và tương lai trong IELTS Writing Task 1? Cách đơn giản nhất là xác định thời điểm của dữ liệu trước khi viết. Cùng Anh ngữ SEC tìm hiểu cách chọn thì cho từng dạng biểu đồ, những lỗi thường gặp và cách kiểm tra nhanh trước khi nộp bài.
Key takeaways – Những điểm cần nhớ
- Quá khứ đơn: Dùng khi mô tả dữ liệu đã kết thúc trong quá khứ.
- Hiện tại đơn: Thường dùng cho biểu đồ không có mốc thời gian cụ thể, dữ liệu hiện tại và quy trình chung.
- Hiện tại hoàn thành: Có thể dùng khi sự thay đổi bắt đầu trong quá khứ và kéo dài đến hiện tại.
- Cấu trúc tương lai: Dùng cho dữ liệu dự báo với will, is expected to, is predicted to, is projected to.
- Introduction: Có thể dùng shows, illustrates, compares ở hiện tại đơn dù biểu đồ chứa số liệu quá khứ.
- Map và biểu đồ kết hợp: Cần chọn thì theo từng mốc thời gian, không dùng một thì cho toàn bộ bài.
Nguyên tắc quan trọng nhất: Nhìn mốc thời gian trước, chọn thì sau.
Vì sao dùng đúng thì trong IELTS Writing Task 1 lại quan trọng?
IELTS Academic Writing Task 1 yêu cầu thí sinh mô tả và tóm tắt thông tin từ biểu đồ, bảng số liệu, bản đồ hoặc sơ đồ quy trình. Bài viết cần lựa chọn những đặc điểm nổi bật và thực hiện so sánh khi phù hợp.
Theo tiêu chí chấm điểm chính thức của IELTS, Grammatical Range and Accuracy (Ngữ pháp đa dạng và chính xác) là một trong bốn tiêu chí đánh giá bài Writing. Vì vậy, việc chọn đúng thì không chỉ giúp câu văn tự nhiên mà còn góp phần đảm bảo độ chính xác về ngữ pháp.
Khi mô tả dữ liệu, động từ xuất hiện gần như trong mọi câu:
- The figure increased… – Số liệu đã tăng…
- The percentage remains… – Tỷ lệ vẫn duy trì…
- The population is expected to rise… – Dân số được dự báo sẽ tăng…
Chỉ cần chọn sai thì, câu mô tả có thể không còn phù hợp với thời điểm được thể hiện trong biểu đồ.
Ví dụ:
Sai: In 2010, the percentage increases to 60%.
Đúng: In 2010, the percentage increased to 60%.
Nếu năm 2010 là một thời điểm đã kết thúc trong quá khứ, động từ increases không phù hợp. Thay vào đó, cần sử dụng increased.
Do đó, trước khi nghĩ đến những từ vựng nâng cao, bạn nên kiểm tra mốc thời gian của dữ liệu.
Một nguyên tắc dễ nhớ là:
Nhìn năm trước, chọn thì sau.
Khi đã xác định được thời gian, bạn sẽ dễ dàng lựa chọn động từ phù hợp và tập trung hơn vào việc phân tích, so sánh số liệu.
Tham khảo thêm: Cách viết IELTS Writing Task 1 Academic từ A đến Z
Trường hợp 1: Dữ liệu hoàn toàn trong quá khứ

Đây là trường hợp dễ nhận biết nhất.
Giả sử biểu đồ thể hiện số liệu từ năm 2000 đến năm 2020. Nếu toàn bộ khoảng thời gian này đã kết thúc, phần mô tả dữ liệu chủ yếu sử dụng thì quá khứ đơn (Past Simple).
Ví dụ:
The percentage of people using public transport increased from 35% in 2000 to 60% in 2020.
(Tỷ lệ người sử dụng phương tiện giao thông công cộng tăng từ 35% năm 2000 lên 60% năm 2020.)
Không viết:
The percentage of people using public transport increases from 35% in 2000 to 60% in 2020.
Vì cả năm 2000 và 2020 đều là những thời điểm đã qua nên động từ mô tả sự thay đổi cần được chia ở quá khứ.
Một số câu thường gặp khác:
- Sales reached a peak of 80 million units in 2015.
- The figure fell slightly between 2010 and 2012.
- Germany recorded the highest percentage in 2020.
- The number remained stable for the next five years.
Các động từ increased, reached, fell, recorded, remained đều ở quá khứ đơn vì chúng mô tả dữ liệu đã xảy ra.
Những dấu hiệu thời gian thường gặp
Khi đề bài xuất hiện những cụm sau, hãy kiểm tra xem toàn bộ khoảng thời gian có nằm trong quá khứ hay không:
- in 1990: vào năm 1990
- between 2000 and 2010: trong khoảng từ năm 2000 đến 2010
- from 1995 to 2020: từ năm 1995 đến 2020
- over the period from 1980 to 2000: trong giai đoạn từ năm 1980 đến 2000
Nếu các mốc thời gian đều đã qua, quá khứ đơn thường là lựa chọn chính.
Lỗi thường gặp: Có năm quá khứ nhưng vẫn dùng hiện tại
Ví dụ 1:
Sai: In 2005, the number of students rises to 5,000.
Đúng: In 2005, the number of students rose to 5,000.
Ví dụ 2:
Sai: The figure stands at 45% in 2010.
Đúng: The figure stood at 45% in 2010.
Một mẹo đơn giản là sau khi viết xong phần Body, bạn hãy khoanh tất cả các năm xuất hiện trong bài.
Nếu những năm đó đều nằm trong quá khứ, hãy kiểm tra xem các động từ chính dùng để mô tả số liệu đã được chia đúng thì chưa.
Thao tác này không mất nhiều thời gian nhưng có thể giúp bạn phát hiện những lỗi chia thì dễ bị bỏ qua.
Introduction có phải dùng quá khứ nếu biểu đồ nói về quá khứ?
Không nhất thiết. Đây là điểm khiến nhiều học viên nhầm lẫn khi viết IELTS Writing Task 1.
Giả sử đề bài là:
The line graph shows the number of visitors to three museums between 2000 and 2020.
Bạn hoàn toàn có thể viết Introduction như sau:
The line graph illustrates the number of people who visited three museums between 2000 and 2020.
Trong câu này:
- illustrates: Được chia ở hiện tại đơn.
- visited: Được chia ở quá khứ đơn.
Tại sao cùng một câu lại có hai thì khác nhau?
Vì illustrates đang nói về chức năng của biểu đồ: biểu đồ hiện đang cho chúng ta thấy thông tin gì.
Trong khi đó, visited mô tả hoạt động tham quan của khách trong khoảng thời gian đã qua.
Có thể hiểu đơn giản:
Biểu đồ hiện đang cho thấy thông tin → dùng hiện tại đơn.
Dữ liệu trong biểu đồ xảy ra trong quá khứ → dùng quá khứ đơn.
Vì vậy, trong phần Introduction, các động từ sau thường được sử dụng ở hiện tại đơn:
- shows: cho thấy
- illustrates: minh họa
- compares: so sánh
- provides information about: cung cấp thông tin về
Ví dụ:
The chart compares the percentages of people who travelled by four different forms of transport in 2010.
Trong đó:
- compares dùng hiện tại vì mô tả chức năng của biểu đồ.
- travelled dùng quá khứ vì mô tả hoạt động di chuyển trong năm 2010.
Đây là cách viết tự nhiên và phù hợp trong IELTS Writing Task 1.
Có nên viết “The chart showed…” không?
Không phải lúc nào showed cũng sai về mặt ngữ pháp. Tuy nhiên, trong bài IELTS Writing Task 1 thông thường, bạn không cần chuyển động từ giới thiệu biểu đồ sang quá khứ chỉ vì dữ liệu có các năm trong quá khứ.
Cách viết phổ biến và dễ áp dụng hơn là:
- The chart shows…
- The graph illustrates…
- The table compares…
Sau đó, hãy chia thì của phần dữ liệu dựa trên mốc thời gian thực tế.
Đừng áp dụng máy móc quy tắc: “Thấy năm quá khứ thì toàn bộ bài phải dùng quá khứ.”
Không phải động từ nào trong bài cũng trực tiếp mô tả dữ liệu.
Điều này cũng đúng với phần Overview. Bạn có thể bắt đầu bằng Overall, the chart shows… nhưng những động từ mô tả xu hướng trong quá khứ vẫn cần được chia phù hợp.
Tham khảo thêm: Cách viết Overview trong IELTS Writing Task 1
Trường hợp 2: Biểu đồ không có mốc thời gian hoặc mô tả hiện tại
Không phải biểu đồ nào trong Writing Task 1 cũng thể hiện sự thay đổi qua các năm. Có những biểu đồ chỉ trình bày tỷ lệ, cơ cấu hoặc tình trạng tại một thời điểm.
Trong trường hợp này, bạn cần kiểm tra xem đề bài có cung cấp mốc thời gian cụ thể hay không.
Biểu đồ không có mốc thời gian cụ thể
Giả sử một biểu đồ tròn (Pie Chart) cho biết cơ cấu chi tiêu của các hộ gia đình như sau:
| Hạng mục | Tỷ lệ |
|---|---|
| Food | 30% |
| Housing | 35% |
| Transport | 20% |
| Entertainment | 15% |
Nếu đề không cung cấp năm cụ thể và đang trình bày một tình trạng chung, bạn có thể dùng hiện tại đơn (Present Simple) để mô tả dữ liệu.
Ví dụ:
Housing accounts for the largest proportion of household spending, at 35%.
(Chi phí nhà ở chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi tiêu của hộ gia đình, ở mức 35%.)
Food represents 30% of total expenditure.
(Thực phẩm chiếm 30% tổng chi tiêu.)
Entertainment has the smallest share, at 15%.
(Giải trí chiếm tỷ lệ nhỏ nhất, ở mức 15%.)
Vì biểu đồ không cho mốc quá khứ cụ thể nên không cần tự chuyển những câu này sang quá khứ.
Tuy nhiên, nếu phần mô tả hoặc ngữ cảnh của đề cho biết dữ liệu thuộc một năm đã qua, bạn vẫn cần sử dụng thì phù hợp với thời điểm đó.
Biểu đồ mô tả tình trạng hiện tại
Nếu số liệu được thể hiện ở thời điểm hiện tại, hiện tại đơn là lựa chọn phù hợp.
Ví dụ:
- Most students live in private accommodation.
- Online shopping accounts for 45% of total sales.
- Cars are the most commonly used form of transport.
Đặc biệt, với những biểu đồ tĩnh không thể hiện sự thay đổi theo thời gian, bạn sẽ thường gặp các động từ:
| Động từ/cụm từ | Ý nghĩa |
|---|---|
| account for | Chiếm tỷ lệ |
| represent | Đại diện cho, chiếm |
| make up | Chiếm, tạo thành |
| constitute | Cấu thành, chiếm |
| be | Là, ở mức |
| have | Có |
Ví dụ:
Women account for 55% of the workforce, while men make up the remaining 45%.
(Phụ nữ chiếm 55% lực lượng lao động, trong khi nam giới chiếm 45% còn lại.)
Hoặc:
Category A has the highest figure, at 70%.
(Nhóm A có số liệu cao nhất, ở mức 70%.)
Trong những trường hợp này, bạn không cần cố sử dụng các động từ mô tả xu hướng như increase hay decrease, bởi biểu đồ không cho thấy sự thay đổi theo thời gian.
Tham khảo thêm: Task 1 Bar Chart – Cấu trúc và từ vựng cần thiết
Trường hợp 3: Dữ liệu bắt đầu trong quá khứ và kéo dài đến hiện tại
Đây là trường hợp học viên thường phân vân giữa quá khứ đơn (Past Simple) và hiện tại hoàn thành (Present Perfect).
Giả sử đề thể hiện sự thay đổi từ năm 2000 đến hiện tại.
Bạn có thể viết:
The percentage has increased considerably since 2000.
(Tỷ lệ này đã tăng đáng kể kể từ năm 2000.)
Tại sao dùng hiện tại hoàn thành?
Vì sự thay đổi bắt đầu trong quá khứ và được xem xét trong khoảng thời gian kéo dài đến hiện tại.
Một số cấu trúc thường gặp:
- has increased: đã tăng
- has fallen: đã giảm
- has remained stable: đã duy trì ổn định
- has grown considerably: đã tăng trưởng đáng kể
Ví dụ:
The proportion of people working from home has increased significantly since 2000.
(Tỷ lệ người làm việc tại nhà đã tăng đáng kể kể từ năm 2000.)
Tuy nhiên, cần đặc biệt chú ý:
Nếu khoảng thời gian đã kết thúc hoàn toàn trong quá khứ, không dùng hiện tại hoàn thành để mô tả sự thay đổi đó.
Ví dụ:
Sai: The figure has increased from 20% in 2000 to 50% in 2010.
Đúng: The figure increased from 20% in 2000 to 50% in 2010.
Trong ví dụ này, năm 2010 là điểm kết thúc của giai đoạn được mô tả và đã nằm trong quá khứ. Vì vậy, quá khứ đơn phù hợp hơn.
Một lỗi khác cần tránh là dùng hiện tại hoàn thành với thời điểm quá khứ đã kết thúc.
Sai: The percentage has reached 60% in 2015.
Đúng: The percentage reached 60% in 2015.
Hãy phân biệt:
- in 2015: Một thời điểm trong quá khứ đã kết thúc → dùng quá khứ đơn.
- since 2015: Khoảng thời gian bắt đầu từ năm 2015 và kéo dài đến hiện tại → có thể dùng hiện tại hoàn thành.
Lưu ý rằng hiện tại hoàn thành không phải lúc nào cũng bắt buộc đối với biểu đồ có mốc hiện tại. Bạn vẫn có thể dùng quá khứ đơn khi mô tả riêng một sự kiện hoặc giai đoạn đã kết thúc.
Điều quan trọng là xác định chính xác khoảng thời gian mà câu văn đang đề cập.
Trường hợp 4: Biểu đồ có dữ liệu dự báo trong tương lai
Đây là dạng học viên rất dễ chia sai thì, đặc biệt khi biểu đồ kết hợp dữ liệu thực tế với các con số dự báo.
Giả sử biểu đồ cho số liệu:
| Năm | Tỷ lệ |
|---|---|
| 2020 | 40% |
| 2030 (dự báo) | 55% |
| 2040 (dự báo) | 70% |
Trong đó, dữ liệu năm 2030 và 2040 là dự báo (projected data).
Bạn không nên mô tả những con số tương lai giống như các sự kiện đã chắc chắn xảy ra.
Một số cấu trúc có thể sử dụng:
| Cấu trúc | Ý nghĩa |
|---|---|
| will increase | Sẽ tăng |
| will reach | Sẽ đạt đến |
| is expected to increase | Được kỳ vọng/dự báo sẽ tăng |
| is predicted to reach | Được dự đoán sẽ đạt |
| is projected to rise | Được dự báo sẽ tăng |
Ví dụ:
The percentage is expected to rise to 55% in 2030.
(Tỷ lệ này được dự báo sẽ tăng lên 55% vào năm 2030.)
By 2040, the figure is projected to reach 70%.
(Đến năm 2040, số liệu được dự báo sẽ đạt 70%.)
Hoặc:
The figure will increase to approximately 70% by 2040.
(Số liệu sẽ tăng lên khoảng 70% vào năm 2040.)
Tuy nhiên, nếu đề bài ghi rõ các con số là estimated, predicted hoặc projected, những cấu trúc như:
- is expected to
- is predicted to
- is projected to
thường thể hiện rõ bản chất dự báo hơn.
Đừng viết dữ liệu tương lai như dữ liệu quá khứ
Ví dụ:
Sai: In 2040, the population increased to 10 million.
Nếu năm 2040 là mốc dự báo, increased không phù hợp.
Có thể sửa thành:
The population is expected to increase to 10 million by 2040.
Hoặc:
The population will reach approximately 10 million in 2040.
Tương tự:
Sai: In 2035, the figure was 75%.
Nếu năm 2035 là mốc dự báo, nên viết:
The figure is predicted to reach 75% in 2035.
Vì vậy, trước khi mô tả các con số tương lai, hãy đọc kỹ chú thích biểu đồ để xác định:
- Actual data: Dữ liệu thực tế.
- Projected data: Dữ liệu dự báo.
Việc phân biệt hai loại dữ liệu này giúp bạn chọn cấu trúc phù hợp và tránh diễn đạt các dự báo thành sự kiện đã xảy ra.
Trường hợp 5: Biểu đồ có cả quá khứ và tương lai
Đây là dạng dễ khiến học viên bị rối khi lựa chọn thì.
Giả sử biểu đồ cho dữ liệu như sau:
| Năm | Tỷ lệ |
|---|---|
| 2000 | 30% |
| 2020 | 50% |
| 2030 (dự báo) | 65% |
| 2040 (dự báo) | 80% |
Bạn không cần chọn một thì cho toàn bộ bài. Thay vào đó, hãy chia theo từng giai đoạn dữ liệu.
Phần quá khứ:
The figure rose from 30% in 2000 to 50% in 2020.
(Số liệu đã tăng từ 30% năm 2000 lên 50% năm 2020.)
Phần tương lai:
It is expected to increase further to 65% in 2030 before reaching 80% in 2040.
(Số liệu được dự báo sẽ tiếp tục tăng lên 65% vào năm 2030 trước khi đạt 80% vào năm 2040.)
Bạn cũng có thể kết hợp hai khoảng thời gian trong một câu:
After rising from 30% in 2000 to 50% in 2020, the figure is projected to reach 80% by 2040.
(Sau khi tăng từ 30% năm 2000 lên 50% năm 2020, số liệu được dự báo sẽ đạt 80% vào năm 2040.)
Đây là cách dùng thì tự nhiên vì mỗi động từ phục vụ một mốc thời gian khác nhau.
Overview của biểu đồ có quá khứ và tương lai dùng thì gì?
Overview cũng có thể kết hợp các thì.
Ví dụ:
Overall, the percentage increased considerably during the historical period and is expected to continue rising in the coming years.
Trong câu này:
- increased: Dùng cho dữ liệu quá khứ.
- is expected to continue rising: Dùng cho dự báo tương lai.
Cách viết này chính xác và rõ ràng hơn:
Overall, the percentage increases during the whole period.
Bởi câu thứ hai không thể hiện được ranh giới giữa dữ liệu thực tế trong quá khứ và dữ liệu dự báo.
Khi viết biểu đồ kết hợp, hãy nhớ: Không cần ép toàn bộ dữ liệu vào một thì duy nhất.
Trường hợp 6: Dạng Process thường dùng thì gì?
Với Process Diagram mô tả một quy trình chung, chẳng hạn quy trình sản xuất giấy, làm chocolate hoặc tái chế chai nhựa, người viết thường sử dụng hiện tại đơn (Present Simple).
Nếu là quy trình sản xuất, câu bị động xuất hiện rất thường xuyên vì trọng tâm của bài viết thường nằm ở nguyên liệu, sản phẩm hoặc các công đoạn xử lý.
Ví dụ:
The plastic bottles are collected and transported to a recycling centre.
(Các chai nhựa được thu gom và vận chuyển đến trung tâm tái chế.)
The material is then cleaned and divided into different categories.
(Sau đó, nguyên liệu được làm sạch và phân loại.)
Finally, the recycled plastic is used to manufacture new products.
(Cuối cùng, nhựa tái chế được sử dụng để sản xuất các sản phẩm mới.)
Tại sao lại dùng hiện tại đơn?
Vì bạn đang mô tả cách một quy trình diễn ra nói chung, chứ không kể lại một lần sản xuất đã xảy ra trong quá khứ.
Với quy trình sản xuất, cấu trúc bị động thường gặp là:
S + am/is/are + V3/ed
Ví dụ:
- The bottles are collected.
- The water is heated.
- The materials are transported.
- The product is packaged.
Đừng nhìn các bước Step 1, Step 2, Step 3 rồi cho rằng bước thứ nhất xảy ra trước bước thứ hai nên phải sử dụng quá khứ.
Trong một quy trình chung, thứ tự các bước không đồng nghĩa với thời gian quá khứ.
Process không có mốc thời gian → thường dùng hiện tại đơn.
Tất nhiên, nếu đề bài cung cấp thời gian quá khứ hoặc yêu cầu mô tả một quy trình đã diễn ra tại thời điểm cụ thể, bạn cần căn cứ vào thông tin đó để chọn thì.
Tham khảo thêm: IELTS Writing Task 1 Process – Cách mô tả quy trình đạt điểm cao
Trường hợp 7: Dạng Map dùng thì như thế nào?
Map là dạng bài cần đặc biệt chú ý đến các mốc thời gian.
Đề bài có thể yêu cầu so sánh hai bản đồ trong quá khứ, một bản đồ quá khứ với hiện tại hoặc hiện tại với bản quy hoạch tương lai.
Mỗi trường hợp sẽ có cách sử dụng thì khác nhau.
Hai bản đồ đều ở quá khứ
Ví dụ: Bản đồ năm 1990 và năm 2010.
Bạn có thể viết:
In 1990, there was a large park in the centre of the town.
(Vào năm 1990, có một công viên lớn ở trung tâm thị trấn.)
By 2010, the park had been replaced by a shopping centre.
(Đến năm 2010, công viên đã được thay thế bằng một trung tâm thương mại.)
Hoặc đơn giản hơn:
The park was replaced by a shopping centre in 2010.
(Công viên được thay thế bằng một trung tâm thương mại vào năm 2010.)
Trong trường hợp này, phần lớn bài viết có thể sử dụng quá khứ.
Một bản đồ quá khứ và một bản đồ hiện tại
Ví dụ: Bản đồ năm 1990 và bản đồ ở thời điểm hiện tại (present day).
Bạn cần thay đổi thì theo từng phần.
Mô tả quá khứ:
There was a small car park in the northern part of the area.
(Trước đây có một bãi đỗ xe nhỏ ở phía bắc khu vực.)
Mô tả hiện tại:
There is now a large shopping centre in this location.
(Hiện tại có một trung tâm thương mại lớn tại vị trí này.)
Hoặc kết hợp:
The small car park that existed in 1990 has been replaced by a shopping centre.
(Bãi đỗ xe nhỏ từng tồn tại vào năm 1990 đã được thay thế bằng một trung tâm thương mại.)
Trong câu kết hợp, existed chỉ trạng thái trong quá khứ, còn has been replaced nhấn mạnh sự thay đổi dẫn đến kết quả hiện tại.
Một bản đồ hiện tại và một bản quy hoạch tương lai
Phần hiện tại:
A park is located in the centre of the area.
(Một công viên nằm ở trung tâm khu vực.)
Phần tương lai:
The park will be replaced by a residential complex.
(Công viên sẽ được thay thế bằng một khu dân cư.)
Hoặc:
A new residential complex is planned to be built on the site of the existing park.
(Một khu dân cư mới được quy hoạch xây dựng trên vị trí công viên hiện tại.)
Với Map, hãy chú ý ba nhóm thời gian:
- Past: Quá khứ
- Present: Hiện tại
- Proposed future: Tương lai theo quy hoạch
Chỉ cần xác định đúng những nhãn này, bạn đã có cơ sở để lựa chọn thì phù hợp cho phần lớn bài viết.
Tham khảo thêm: IELTS Writing Task 1 Map – Cách so sánh bản đồ
Có cần dùng quá khứ hoàn thành trong Writing Task 1 không?
Có thể dùng, nhưng không nên lạm dụng.
Một số học viên nghĩ rằng muốn đạt band điểm cao thì phải sử dụng thật nhiều cấu trúc như:
- had increased
- had decreased
- had reached
Thực tế, quá khứ hoàn thành (Past Perfect) thường được sử dụng khi bạn muốn làm rõ một hành động hoặc sự thay đổi đã xảy ra trước một mốc quá khứ khác.
Ví dụ:
By 2010, the figure had risen to 70%, before falling slightly in the following five years.
(Đến năm 2010, số liệu đã tăng lên 70% trước khi giảm nhẹ trong năm năm tiếp theo.)
Câu này có thể sử dụng được.
Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, quá khứ đơn đã đủ để diễn đạt:
The figure rose to 70% in 2010 before falling slightly over the next five years.
Câu thứ hai đơn giản hơn nhưng vẫn chính xác, rõ ràng.
Bạn không cần biến mọi câu có rose thành had risen hay mọi câu có fell thành had fallen.
Đặc biệt, trong Writing Task 1, việc sử dụng cấu trúc phức tạp không tự động giúp bài viết được đánh giá cao hơn nếu cấu trúc đó không phù hợp với ngữ cảnh.
Ngữ pháp tốt là ngữ pháp đúng và phù hợp, không phải ngữ pháp càng phức tạp càng tốt.
7 lỗi dùng thì học viên thường mắc nhất

Sau khi hiểu cách chọn thì theo từng dạng biểu đồ, hãy kiểm tra những lỗi dưới đây. Đây là các trường hợp dễ xuất hiện khi học viên tập trung mô tả số liệu mà quên kiểm tra thời gian.
Lỗi 1: Năm quá khứ nhưng dùng hiện tại
Sai:
In 2000, sales increase to 50 million.
Đúng:
In 2000, sales increased to 50 million.
Vì năm 2000 là thời điểm trong quá khứ, động từ increase cần được chia thành increased.
Lỗi 2: Dữ liệu dự báo tương lai nhưng dùng quá khứ
Sai:
The population reached 20 million in 2040.
Nếu năm 2040 là mốc dự báo:
Đúng:
The population is expected to reach 20 million in 2040.
Cấu trúc is expected to cho thấy số liệu được đưa ra dưới dạng dự báo, không phải kết quả đã xảy ra.
Lỗi 3: Dữ liệu không có năm nhưng tự chuyển sang quá khứ
Không cần viết:
Housing accounted for the largest percentage.
nếu biểu đồ không có mốc quá khứ và đang mô tả một tình trạng chung.
Bạn có thể dùng:
Housing accounts for the largest percentage.
Trong trường hợp này, hiện tại đơn thường tự nhiên hơn.
Lỗi 4: Dùng hiện tại hoàn thành với năm quá khứ cụ thể
Sai:
The figure has fallen to 30% in 2010.
Đúng:
The figure fell to 30% in 2010.
Hiện tại hoàn thành không phù hợp khi câu mô tả sự kiện gắn với một thời điểm quá khứ đã kết thúc như in 2010.
Lỗi 5: Lạm dụng quá khứ hoàn thành
Không cần biến tất cả các động từ:
- rose → had risen
- fell → had fallen
Quá khứ đơn thường đã đủ để mô tả chuỗi số liệu trong quá khứ.
Chỉ sử dụng quá khứ hoàn thành khi cần làm rõ mối quan hệ trước – sau giữa các mốc thời gian.
Lỗi 6: Một biểu đồ có nhiều giai đoạn nhưng chỉ dùng một thì
Nếu giai đoạn 2000–2020 là dữ liệu thực tế, còn năm 2030–2040 là dự báo, bạn cần chuyển từ:
Quá khứ → Tương lai
Chẳng hạn:
The figure rose steadily between 2000 and 2020 and is expected to continue increasing until 2040.
Không nên dùng cùng một thì cho toàn bộ khoảng thời gian nếu các dữ liệu có bản chất thời gian khác nhau.
Lỗi 7: Process không có năm nhưng dùng quá khứ
Sai:
The bottles were collected and transported to the factory.
Nếu đang mô tả một quy trình sản xuất chung, cách viết tự nhiên hơn là:
Đúng:
The bottles are collected and transported to the factory.
Cấu trúc bị động ở hiện tại đơn phù hợp vì câu đang giải thích cách quy trình diễn ra nói chung.
Công thức chọn thì trong Writing Task 1 chỉ trong 30 giây
Trước khi bắt đầu viết bài, hãy nhìn phần thời gian của đề và tự hỏi ba câu:
Câu 1: Dữ liệu đã kết thúc trong quá khứ chưa?
Nếu có → chủ yếu dùng quá khứ đơn.
Câu 2: Dữ liệu có phải tình trạng hiện tại hoặc không có mốc thời gian quá khứ không?
Nếu có → thường dùng hiện tại đơn.
Câu 3: Có phần dữ liệu dự báo không?
Nếu có → dùng will, is expected to, is predicted to, is projected to hoặc các cấu trúc tương tự.
Bạn có thể ghi nhanh trên giấy nháp:
PAST → PRESENT → FUTURE
Sau đó, đặt các năm của biểu đồ vào đúng nhóm.
| Nhóm thời gian | Mốc thời gian | Cách dùng thì |
|---|---|---|
| Past | 2000, 2010, 2020 | Quá khứ đơn |
| Present | Present day, now | Hiện tại đơn |
| Future | 2030, 2040 (dự báo) | Cấu trúc tương lai/dự báo |
Riêng với dữ liệu bắt đầu trong quá khứ và kéo dài đến hiện tại, bạn cần cân nhắc thêm hiện tại hoàn thành.
Việc phân loại mốc thời gian trước khi viết giúp bạn tránh tình trạng đang làm phần Body lại phải dừng để suy nghĩ: “Câu này dùng thì gì?”
Đặc biệt, nếu biểu đồ có cả số liệu thực tế và dự báo, hãy đánh dấu ranh giới giữa hai giai đoạn ngay từ đầu.
Câu hỏi thường gặp về cách dùng thì trong Writing Task 1
1. IELTS Writing Task 1 có bắt buộc dùng thì quá khứ không?
Không. Thì của bài phụ thuộc vào thời gian của dữ liệu.
Nếu biểu đồ thể hiện số liệu trong quá khứ, bạn thường dùng quá khứ đơn. Nếu biểu đồ mô tả tình trạng hiện tại hoặc quy trình chung không có mốc thời gian, hiện tại đơn thường phù hợp hơn.
2. Biểu đồ có số liệu năm 2010 thì Introduction dùng thì gì?
Bạn vẫn có thể sử dụng hiện tại đơn với các động từ giới thiệu biểu đồ như shows, illustrates, compares.
Ví dụ:
The chart illustrates changes in the number of visitors between 2000 and 2010.
Trong khi đó, phần Body mô tả sự thay đổi của số liệu trong giai đoạn đã qua thường sử dụng quá khứ đơn.
3. Có được dùng nhiều thì trong cùng một bài Writing Task 1 không?
Có. Nếu biểu đồ kết hợp dữ liệu quá khứ, hiện tại và dự báo tương lai, bạn cần sử dụng các thì phù hợp với từng giai đoạn.
Việc dùng nhiều thì không phải lỗi. Lỗi nằm ở chỗ lựa chọn thì không đúng với thời điểm mà câu đang mô tả.
4. Dạng Process nên dùng câu chủ động hay bị động?
Cả hai đều có thể được sử dụng, tùy nội dung quy trình.
Với quy trình sản xuất hoặc xử lý nguyên liệu, câu bị động thường xuất hiện nhiều vì người viết tập trung vào đối tượng được xử lý.
Ví dụ:
The water is heated before being transferred to another container.
Với quy trình tự nhiên, câu chủ động cũng có thể phù hợp khi chính đối tượng thực hiện hành động.
5. Muốn đạt band cao có cần dùng nhiều thì phức tạp không?
Không cần cố dùng cấu trúc phức tạp nếu câu đơn giản đã diễn đạt chính xác ý nghĩa.
Điều quan trọng là sử dụng ngữ pháp phù hợp, đa dạng khi cần thiết và hạn chế lỗi. Một câu quá khứ đơn đúng vẫn tốt hơn một câu quá khứ hoàn thành được sử dụng sai ngữ cảnh.
Tài liệu tham khảo thêm
Để luyện thêm cách sử dụng cấu trúc ngữ pháp và từ vựng trong IELTS Writing Task 1, bạn có thể tham khảo tài liệu Developing Range of Grammatical Structures and Lexis do British Council IELTS cung cấp.
Tài liệu gồm các hoạt động phân tích bài Writing Task 1, đánh giá điểm mạnh – điểm yếu và luyện chuyển đổi cấu trúc câu, giúp người học thực hành sử dụng ngữ pháp chính xác và linh hoạt hơn.
TẢI TÀI LIỆU LUYỆN NGỮ PHÁP IELTS WRITING TASK 1 CỦA BRITISH COUNCIL (PDF):
Bạn có thể kết hợp tài liệu này với checklist phía trên để kiểm tra lại cách dùng thì trong những bài Writing Task 1 mình đã viết.
Kết luận
Muốn tránh lỗi dùng thì trong IELTS Writing Task 1, bạn không cần học thuộc một quy tắc cố định rằng Task 1 phải dùng thì quá khứ, hiện tại hay tương lai.
Điều quan trọng là xác định thời gian của thông tin mình đang mô tả.
Nếu dữ liệu đã kết thúc trong quá khứ, hãy ưu tiên quá khứ đơn. Nếu biểu đồ không có mốc thời gian hoặc mô tả một tình trạng hiện tại, hiện tại đơn thường phù hợp. Với dữ liệu kéo dài đến hiện tại, bạn có thể cần hiện tại hoàn thành. Còn khi gặp số liệu dự báo, hãy sử dụng ngôn ngữ thể hiện tương lai.
Đặc biệt, với Process và Map, cần đọc kỹ yêu cầu đề bài thay vì chỉ dựa vào hình thức biểu đồ để chọn thì.
Hãy nhớ: Đừng chọn thì dựa vào dạng biểu đồ. Hãy chọn thì dựa vào mốc thời gian.
Chỉ cần dành vài giây xác định thời gian trước khi viết và kiểm tra lại động từ trước khi nộp bài, bạn sẽ hạn chế được nhiều lỗi ngữ pháp không đáng có và kiểm soát bài IELTS Writing Task 1 tốt hơn.
Xem thêm
- Cách viết IELTS Writing Task 1 Academic từ A đến Z
- Overview trong IELTS Writing Task 1: Cách viết mở đoạn ấn tượng
- Task 1 Bar Chart: Cấu trúc và từ vựng cần thiết
- IELTS Writing Task 1 Process: Cách mô tả quy trình đạt điểm cao
- IELTS Writing Task 1 Map: Cách so sánh bản đồ
- IELTS Academic Writing Test Format – IELTS Official
- IELTS Writing Grammar Tips – British Council
Nếu bạn đang luyện IELTS Writing nhưng vẫn thường xuyên nhầm thì, khó xác định xu hướng hoặc chưa biết cách triển khai bài mô tả số liệu, hãy bắt đầu bằng việc luyện từng dạng Task 1 và sửa kỹ những lỗi cơ bản. Tại Anh ngữ SEC, bạn có thể đăng ký học thử IELTS để tìm hiểu cách học phù hợp với trình độ hiện tại, từng bước củng cố ngữ pháp và phát triển kỹ năng Writing.
Đăng ký học thử IELTS miễn phí tại Anh ngữ SEC để bắt đầu lộ trình học phù hợp với mục tiêu của bạn.

