Phrasal verbs trong thuyết trình tiếng Anh: cách dùng tự nhiên theo từng phần bài nói

Nếu bạn biết khá nhiều từ vựng tiếng Anh nhưng khi thuyết trình vẫn thấy câu nói bị cứng, rất có thể bạn đang dùng tiếng Anh theo kiểu dịch từng câu từ tiếng Việt. Phrasal verbs trong thuyết trình tiếng Anh có thể giúp bài nói tự nhiên hơn, nhưng chỉ khi bạn chọn đúng cụm, đúng ngữ cảnh và không lạm dụng.

Bài này sẽ giúp bạn biết nên dùng phrasal verbs nào ở phần mở bài, triển khai ý, chuyển ý và kết bài, kèm ví dụ dễ áp dụng cho người học Việt Nam.

Key takeaways

• Có thể dùng phrasal verbs khi thuyết trình, nhưng nên ưu tiên các cụm trung tính, dễ hiểu, dễ nghe.
• Phrasal verbs phù hợp nhất ở các đoạn mở bài, dẫn ý, giải thích, chuyển ý và kết luận.
• Không nên cố nhồi quá nhiều cụm chỉ để bài nói nghe “native”.
• Cách học hiệu quả nhất là học theo câu mẫu và theo vị trí trong bài thuyết trình, không học rời từng cụm.
• Nếu thuyết trình học thuật hoặc công việc, bạn nên biết khi nào dùng phrasal verbs, khi nào dùng từ trang trọng hơn.

Phrasal verbs trong thuyết trình tiếng Anh là gì?

Về bản chất, phrasal verb là tổ hợp giữa một động từ với trạng từ, giới từ, hoặc cả hai, và nghĩa của cả cụm có thể khác với nghĩa của từng từ riêng lẻ. Cambridge cũng định nghĩa phrasal verbs theo hướng này, ví dụ như look up, carry on, point out.

Trong thuyết trình, phrasal verbs thường xuất hiện ở những chỗ rất thực tế như:

• bắt đầu bài nói
• giới thiệu cấu trúc bài
• chuyển từ ý này sang ý khác
• nhấn mạnh một điểm quan trọng
• giải thích một ý phức tạp
• tóm tắt và kết thúc

Ví dụ:

• Let’s start off with a quick overview.
• I’d like to point out one key problem.
• Let’s move on to the next part.
• To sum up, there are three things we should remember.

Điểm cần nhớ: không phải cứ dùng nhiều phrasal verbs là bài thuyết trình sẽ hay hơn. Trong bài nói, ưu tiên số 1 vẫn là rõ ý, đúng ngữ cảnh và dễ theo dõi.

Có nên dùng phrasal verbs khi thuyết trình không?

Có, nhưng nên dùng có chọn lọc.

Cambridge Grammar lưu ý rằng phrasal verbs thường, nhưng không phải lúc nào cũng, ít trang trọng hơn những động từ đơn tương đương. Vì vậy, khi thuyết trình, bạn không cần né hoàn toàn phrasal verbs, nhưng cũng không nên dùng theo kiểu “càng nhiều càng tốt”.

Bạn nên dùng phrasal verbs khi:

• muốn bài nói bớt cảm giác “văn viết”
• cần chuyển ý mượt hơn
• đang thuyết trình lớp học, báo cáo nhóm, training nội bộ, chia sẻ công việc
• dùng những cụm quen thuộc, trung tính, dễ hiểu

Bạn nên hạn chế khi:

• cụm quá thân mật hoặc giống slang
• bạn không chắc nghĩa
• bài nói mang tính học thuật cao
• bạn đang cố gượng ép để nghe “hay hơn”

So sánh nhanh:

• Câu khá cứng: I will explain the main points of this presentation.
• Câu tự nhiên hơn khi nói: I’ll go over the main points of this presentation.
• Câu khá trang trọng: In conclusion, I would like to summarize the main findings.
• Câu tự nhiên hơn khi nói: To sum up, here are the main points.

Kết luận ngắn: với thuyết trình, bạn không cần chọn giữa “rất học thuật” và “rất đời thường”. Cách tốt nhất là dùng phrasal verbs trung tính.

Nhóm phrasal verbs cho phần mở bài

Dưới đây là những cụm dễ dùng nhất ở phần mở đầu.

1) Start off
Nghĩa: bắt đầu

Ví dụ:

• Let’s start off with a simple question.
• I’d like to start off by introducing the topic.

Cụm này an toàn, dễ dùng, phù hợp cho cả lớp học và môi trường công việc.

2) Kick off
Nghĩa: bắt đầu một buổi hoặc hoạt động

Ví dụ:

• Let’s kick off today’s presentation with a short example.

Cụm này tự nhiên, có năng lượng, nhưng hơi thân mật hơn start off. Nếu bài nói quá học thuật, bạn có thể dùng tiết chế.

3) Lay out
Nghĩa: trình bày rõ cấu trúc hoặc kế hoạch

Ví dụ:

• First, I’ll lay out the structure of today’s talk.
• Let me lay out the three main parts of this presentation.

Đây là cụm rất hợp khi bạn muốn người nghe biết bài nói sẽ đi theo hướng nào.

4) Go over
Nghĩa: điểm qua, xem lại, trình bày qua

Ví dụ:

• Before we begin, let’s go over the key terms.
• Today, I’ll go over three common mistakes.

Cụm này rất hữu ích với bài thuyết trình dạy học, training, review.

5) Touch on
Nghĩa: đề cập ngắn gọn

Ví dụ:

• I’ll touch on this point again later.
• We’ll briefly touch on the background before moving to the solution.

Cụm này giúp bạn báo trước rằng mình chỉ nhắc nhanh, không đi sâu ngay.

Mẹo dùng ở phần mở bài:

• Chỉ cần 2 đến 3 cụm là đủ.
• Không cần mở bài câu nào cũng là phrasal verb.
• Mẫu dễ áp dụng nhất là:
  • Let’s start off with…
  • First, I’ll lay out…
  • Then we’ll go over…

Nhóm phrasal verbs cho phần triển khai nội dung

Đây là nhóm quan trọng nhất, vì phần thân bài là nơi bạn phải nói rõ ý, giải thích và giữ mạch logic.

1) Point out
Nghĩa: chỉ ra, nhấn mạnh

Ví dụ:

• I’d like to point out one important issue.
• This chart points out a clear change in user behavior.

Dùng khi muốn làm nổi bật một thông tin.

2) Focus on
Nghĩa: tập trung vào

Ví dụ:

• Now let’s focus on the second problem.
• I want to focus on the practical side of this issue.

Cụm này rất dễ dùng, rất tự nhiên.

3) Break down
Nghĩa: chia nhỏ để giải thích rõ hơn

Ví dụ:

• Let me break down this process into three steps.
• We can break the results down into two groups.

Đây là cụm cực hữu ích khi bạn phải nói về quy trình, số liệu, khái niệm khó.

4) Look into
Nghĩa: xem xét kỹ, tìm hiểu sâu

Ví dụ:

• We looked into several possible causes before making this decision.
• Let’s look into why this strategy failed.

Dùng tốt khi nói về phân tích hoặc quá trình tìm nguyên nhân.

5) Bring up
Nghĩa: đưa ra, nêu ra một chủ đề

Ví dụ:

• I’d like to bring up another concern.
• This example brings up an interesting question.

Lưu ý: bring up có nhiều nghĩa trong tiếng Anh, nên chỉ dùng khi bạn thật sự chắc ngữ cảnh.

6) Build on
Nghĩa: phát triển thêm từ một ý trước đó

Ví dụ:

• I’d like to build on the point Mai mentioned earlier.
• We can build on this idea to create a more practical solution.

Cụm này rất tốt khi thuyết trình nhóm hoặc tranh luận.

Mẹo dùng ở phần thân bài:

• Nếu bạn hay bí khi nói, hãy nhớ công thức đơn giản:
  • focus on để vào ý
  • point out để nhấn ý
  • break down để giải thích
  • build on để phát triển ý

Nhóm phrasal verbs cho phần chuyển ý và kết bài

Nhiều người học biết mở bài nhưng lại chuyển ý rất gượng. Đây là lúc phrasal verbs phát huy tác dụng rõ nhất.

1) Move on to
Nghĩa: chuyển sang phần tiếp theo

Ví dụ:

• Let’s move on to the next point.
• Now I’d like to move on to the final section.

Đây là cụm gần như nên có trong mọi bài thuyết trình.

2) Come back to
Nghĩa: quay lại một ý đã nhắc

Ví dụ:

• I’ll come back to that idea in a moment.
• Let me come back to the issue of cost.

Rất hữu ích khi bạn muốn giữ nhịp bài nói mà chưa giải thích ngay.

3) Sum up
Nghĩa: tóm lại

Ví dụ:

• To sum up, there are three key lessons here.
• I’d like to sum up the main findings.

Đây là cụm ngắn, rõ, rất phù hợp với kết luận.

4) Wrap up
Nghĩa: kết thúc, khép lại

Ví dụ:

• Let’s wrap up by reviewing the key takeaways.
• I’ll wrap up with one final example.

Cụm này tự nhiên hơn finish trong nhiều tình huống nói.

5) End with
Nghĩa: kết lại bằng

Ví dụ:

• I’d like to end with a quick suggestion.
• Let me end with one important message.

Cụm này dễ nhớ, dễ dùng, phù hợp cho người mới.

6) Hand over
Nghĩa: chuyển phần trình bày sang người khác

Ví dụ:

• Now I’ll hand over to my teammate for the next section.

Rất phù hợp cho thuyết trình nhóm.

7) Call for
Nghĩa: kêu gọi, yêu cầu

Ví dụ:

• This situation calls for immediate action.
• I’d like to call for more support from all departments.

Dùng khi bài nói có phần đề xuất hoặc kêu gọi hành động.

Lỗi thường gặp khi dùng phrasal verbs trong thuyết trình

1) Dùng vì nghĩ nghe “Tây” hơn
Nhiều bạn nhồi cụm vào bài nói chỉ để nghe giống người bản xứ. Kết quả là câu bị gượng và sai ngữ cảnh.

2) Chọn cụm quá thân mật
Không phải cụm nào phổ biến trong giao tiếp cũng phù hợp để thuyết trình. Với báo cáo học tập hoặc công việc, nên ưu tiên cụm trung tính.

3) Học nghĩa mà không học câu mẫu
Biết break down = chia nhỏ chưa đủ. Bạn cần học cả câu như:
Let me break this issue down into two parts.

4) Dùng quá nhiều trong một đoạn ngắn
Một đoạn 4 câu mà có 4 phrasal verbs thường sẽ khiến người nghe mệt hơn, chứ không ấn tượng hơn.

5) Không kiểm tra phát âm và ngữ điệu
Ngay cả khi dùng đúng từ, nếu bạn nói không rõ nhịp, cụm vẫn không tạo cảm giác tự nhiên.

Cách học và ghi nhớ để dùng được thật

Muốn dùng được phrasal verbs khi thuyết trình, bạn nên học theo cách này:

• Học theo vị trí trong bài nói, ví dụ: mở bài, chuyển ý, giải thích, kết luận.
• Học theo câu mẫu, không học từng cụm rời.
• Viết script ngắn 30 đến 60 giây, sau đó chèn 2 đến 4 cụm phù hợp.
• Ghi âm lại, nghe xem câu nào tự nhiên, câu nào đang cố quá.
• Luyện bằng chủ đề quen thuộc, như giới thiệu bản thân, trình bày kế hoạch học tập, báo cáo kết quả nhóm.

Một cách rất dễ áp dụng tại nhà:

• Ngày 1: học 3 cụm mở bài
• Ngày 2: học 3 cụm triển khai nội dung
• Ngày 3: học 3 cụm chuyển ý và kết bài
• Ngày 4: nói 1 phút, dùng 5 đến 6 cụm
• Ngày 5: ghi âm, sửa câu, nói lại

Mẹo nhớ lâu: hãy học theo “vai trò” của cụm, không chỉ theo nghĩa.
Ví dụ:

• move on to = cụm để chuyển ý
• sum up = cụm để chốt lại
• break down = cụm để giải thích rõ hơn

Khi não bạn nhớ “chức năng”, bạn sẽ lấy ra nhanh hơn lúc đang nói.

FAQ

Xem thêm

• Phrasal verb là gì, cách học cụm động từ dễ hiểu cho người Việt
• Cách học idioms và phrasal verbs theo chủ đề để nhớ lâu hơn
• Cụm động từ trong học tập và công việc thường gặp
• Đặt mục tiêu speaking hiệu quả theo từng level
• Khóa giao tiếp tại SEC cho người mất gốc và người đi làm

Bạn nên làm gì tiếp theo?

Nếu bạn đang thấy mình biết từ nhưng chưa nói được thành bài, hoặc thuyết trình bằng tiếng Anh còn bí ý, run và thiếu tự nhiên, bước hợp lý nhất là:

• kiểm tra lại trình độ speaking hiện tại
• xác định mình đang vướng ở từ vựng, phát âm, phản xạ hay nền tảng ngữ pháp
• chọn lộ trình giao tiếp phù hợp với mục tiêu thật, không học dàn trải

Kiểm tra trình độ giao tiếp và nhận tư vấn lộ trình phù hợp tại SEC.

KIỂM TRA TRÌNH ĐỘ CỦA BẠN

nhận tư vấn lộ trình