Idiom là gì? Cách hiểu, cách dùng và cách học idiom trong tiếng Anh

Nếu bạn từng gặp những câu như break the ice, piece of cake hay under the weather mà dịch từng từ vẫn không hiểu, rất có thể bạn đang gặp idiom. Idiom là những cụm từ có nghĩa khác với nghĩa đen của từng từ riêng lẻ, nên nếu học sai cách, bạn sẽ rất dễ hiểu nhầm hoặc dùng sai ngữ cảnh.

Bài này sẽ giúp bạn hiểu rõ idiom là gì, nhận ra đặc điểm của idiom trong tiếng Anh, biết khi nào nên dùng, khi nào nên tránh, và cách học sao cho nhớ lâu, dùng được thật.

Key takeaways

Idiom là cụm từ cố định mang nghĩa bóng, không nên dịch từng từ.
Idiom giúp câu nói tự nhiên hơn, nhưng không phải lúc nào cũng nên dùng.
Người mới học nên bắt đầu từ idiom thông dụng trong giao tiếp hằng ngày, không học lan man.
Học idiom hiệu quả nhất là học theo ngữ cảnh, câu mẫu và chủ đề, không học rời từng cụm.
Trong IELTS Speaking, idiom chỉ có ích khi dùng đúng và tự nhiên, còn lạm dụng sẽ phản tác dụng.

Nội dung bài viết

Idiom là gì?

Idiom là một cụm từ có nghĩa riêng, khác với nghĩa đen của từng từ tạo nên nó. Cambridge định nghĩa idiom là một nhóm từ ở trật tự cố định, có nghĩa khác với việc cộng nghĩa từng từ lại với nhau. Nói đơn giản, nếu bạn dịch từng chữ, bạn thường sẽ hiểu sai.

Ví dụ:

A piece of cake không phải là “một miếng bánh”, mà là rất dễ
Break the ice không phải là “phá băng”, mà là phá vỡ sự ngại ngùng ban đầu
Under the weather không liên quan trực tiếp đến thời tiết, mà là cảm thấy không khỏe

Vì vậy, nếu bạn đang tự hỏi vì sao mình “biết từng từ mà vẫn không hiểu cả câu”, thì idiom chính là một trong những lý do phổ biến nhất.

Đặc điểm của idiom trong tiếng Anh

Có 4 điểm bạn nên nhớ ngay từ đầu:

Idiom mang nghĩa bóng, không nên dịch từng từ.
Idiom có tính cố định, bạn không nên tự thay từ bên trong cụm. Ví dụ once in a blue moon là đúng, còn đổi thành màu khác thì thường không còn là idiom chuẩn.
Idiom xuất hiện khá nhiều trong văn nói, phim ảnh, podcast, hội thoại đời thường. British Council cũng xem idioms là một phần quen thuộc của tiếng Anh đời sống.
Idiom thường gắn với văn hóa và cách tư duy của người bản xứ, nên không phải idiom nào cũng có bản dịch từng chữ sang tiếng Việt.

Đây cũng là lý do người học Việt Nam hay thấy idiom vừa thú vị, vừa khó nhớ.

Khi nào nên dùng idiom, khi nào không nên dùng?

Bạn nên dùng idiom khi:

đang nói chuyện hằng ngày
muốn câu nói tự nhiên hơn
đang học giao tiếp, nghe nói, phim ảnh, speaking phản xạ
idiom đó thật sự quen thuộc và bạn hiểu rõ ngữ cảnh dùng

Bạn không nên dùng idiom khi:

viết học thuật, essay quá trang trọng
viết email formal cho khách hàng, đối tác, tổ chức
dùng một idiom mà chính bạn chưa chắc nghĩa hoặc chưa chắc sắc thái
cố “nhét” idiom chỉ để nghe có vẻ giỏi hơn

Điểm rất quan trọng là: idiom không làm tiếng Anh của bạn tốt hơn nếu dùng sai chỗ. Trong IELTS Speaking cũng vậy, British Council lưu ý rằng dùng idiomatic language có thể giúp câu trả lời tự nhiên hơn, nhưng overuse hoặc dùng sai idiom là một lỗi phổ biến.

Ví dụ idiom thông dụng cho người mới bắt đầu

Bạn không cần học 100 idiom một lúc. Với bài “idiom là gì”, chỉ cần hiểu một vài idiom phổ biến là đủ để nắm bản chất.

A piece of cake: rất dễ
This exercise is a piece of cake.
Bài này dễ thôi.
Break the ice: phá vỡ sự ngại ngùng ban đầu
He told a joke to break the ice.
Anh ấy kể một câu đùa để bớt ngại lúc đầu.
Under the weather: cảm thấy không khỏe
I’m a bit under the weather today.
Hôm nay tôi hơi mệt.
Call it a day: dừng lại ở đây, kết thúc công việc trong ngày
Let’s call it a day and continue tomorrow.
Hôm nay dừng ở đây nhé, mai làm tiếp.
On cloud nine / over the moon: cực kỳ vui
She was over the moon after hearing the news.
Cô ấy vui lắm sau khi nghe tin đó.

Nếu bạn là người mới, hãy ưu tiên các idiom kiểu này vì chúng vừa dễ gặp, vừa dễ áp dụng.

Phân biệt idiom với phrasal verb và fixed expression

Nhiều bạn nhầm 3 nhóm này với nhau, vì đều là cụm từ quen thuộc trong tiếng Anh.

Idiom

nghĩa bóng mạnh
thường không đoán được từ nghĩa đen
ví dụ: break the ice, cost an arm and a leg

Phrasal verb

thường là động từ + giới từ / trạng từ
tạo ra nghĩa mới, nhưng nhiều trường hợp vẫn dễ đoán hơn idiom
ví dụ: run out of, figure out, put off

Fixed expression

là cụm diễn đạt cố định, quen dùng
có thể không quá “bóng” như idiom
ví dụ: by the way, to be honest, as far as I know

Bạn có thể nhớ nhanh thế này: mọi idiom đều là cụm cố định, nhưng không phải cụm cố định nào cũng là idiom.

Lỗi thường gặp khi học và dùng idiom

Đây là các lỗi người học rất hay gặp:

Dịch từng từ
Thấy break the ice rồi cố hiểu theo kiểu “phá băng”. Sai ở chỗ idiom cần hiểu theo cả cụm.
Học thuộc nghĩa tiếng Việt nhưng không học ngữ cảnh
Bạn biết nghĩa, nhưng không biết dùng với ai, trong tình huống nào.
Tự ý đổi từ trong idiom
Idiom có tính cố định, nên đổi linh tinh là rất dễ sai.
Lạm dụng idiom quá nhiều
Nói câu nào cũng chèn idiom sẽ khiến lời nói bị “gồng”, thiếu tự nhiên. Đây cũng là lỗi được British Council lưu ý trong IELTS.
Dùng idiom thân mật trong văn phong trang trọng
Ví dụ, dùng idiom trong email formal hoặc bài viết học thuật là rất dễ lệch sắc thái.

Cách học idiom dễ nhớ, dùng đúng ngữ cảnh

Nếu muốn học idiom hiệu quả, bạn nên đi theo cách này:

Học cả câu, không học riêng cụm
Ví dụ, thay vì chỉ học a piece of cake = rất dễ, hãy học luôn:
The test was a piece of cake.
Học theo chủ đề
Bắt đầu từ các nhóm gần đời sống như:
- cảm xúc
- công việc
- cuộc sống hằng ngày
- giao tiếp xã hội
Mỗi ngày chỉ học ít nhưng dùng lại nhiều
Khoảng 3 đến 5 idiom là đủ. Quan trọng là lặp lại trong nói, viết ngắn, flashcard, ghi âm.
Học qua phim, podcast, hội thoại thật
Vì idiom sống mạnh nhất trong ngữ cảnh thật. British Council cũng có tài nguyên nghe, xem video về common idioms để người học làm quen với cách dùng tự nhiên.
Tự đặt câu gắn với đời sống của bạn
Ví dụ:
- I was over the moon when I passed the test.
- Let’s call it a day. I’m tired.
- That phone costs an arm and a leg.
Không cố học idiom hiếm quá sớm
Người mới chỉ cần học những idiom gặp nhiều. Học rộng quá sớm thường khiến nhanh quên hơn là nhanh giỏi.

Idiom có quan trọng với giao tiếp, TOEIC, IELTS không?

Có, nhưng mức độ quan trọng khác nhau tùy mục tiêu.

Với giao tiếp hằng ngày, idiom giúp bạn hiểu phim, video, podcast và nghe người bản xứ dễ hơn.
Với speaking, idiom giúp câu nói bớt “sách vở” nếu bạn dùng đúng mức.
Với IELTS Speaking, idiom có thể giúp phần từ vựng tự nhiên hơn, nhưng không phải cứ nhét nhiều là tốt. British Council nhấn mạnh rằng giám khảo không chấm số lượng idiom, mà chú ý tính tự nhiên và độ chính xác.
Với TOEIC / nền tảng từ vựng, idiom không phải điểm xuất phát đầu tiên cho người mất gốc. Bạn nên có nền tảng từ vựng, phát âm, cụm từ cơ bản trước rồi mới mở rộng sang idiom.

FAQ

Idiom là gì trong tiếng Anh?

Idiom là cụm từ mang nghĩa bóng, không thể hiểu đúng nếu chỉ dịch từng từ riêng lẻ.

Idiom có phải là thành ngữ không?

Đúng. Trong đa số ngữ cảnh học tiếng Anh ở Việt Nam, idiom thường được hiểu là thành ngữ tiếng Anh.

Người mới bắt đầu có nên học idiom không?

Có, nhưng chỉ nên học idiom phổ biến, dễ gặp, dễ áp dụng trước.

Idiom có giúp tăng điểm IELTS Speaking không?

Có thể, nếu dùng đúng ngữ cảnh và tự nhiên. Dùng sai hoặc lạm dụng lại dễ mất điểm.

Xem thêm

Idioms trong giao tiếp xã hội và quan hệ, nếu bạn muốn học thành ngữ theo ngữ cảnh hội thoại thật
Idioms về cảm xúc và trạng thái tâm lý, nếu bạn muốn mở rộng vốn diễn đạt cảm xúc tự nhiên hơn
Cách nói tiếng Anh tự nhiên, nếu bạn đang bị vướng tình trạng biết ngữ pháp nhưng vẫn nói cứng
Khóa Kiến Thức Nền, nếu bạn còn mất gốc và cần học lại từ nền tảng trước khi đi sâu vào idiom
Khóa Phát Âm và Giao Tiếp Ứng Dụng, nếu mục tiêu chính của bạn là phản xạ nói và dùng tiếng Anh tự nhiên hơn

Kết luận

Nếu bạn đang ở tình trạng biết nhiều từ nhưng nói vẫn không tự nhiên, hoặc đọc thấy idiom nhưng không biết nên hiểu thế nào, bạn nên bắt đầu bằng việc kiểm tra trình độ hiện tại và chọn đúng lộ trình học nền tảng hoặc giao tiếp.

Tại SEC, hướng đi tốt nhất không phải là học thật nhiều idiom ngay, mà là học đúng thứ mình đang thiếu trước, rồi mới mở rộng sang cách nói tự nhiên, cụm từ cố định và idiom theo ngữ cảnh.

KIỂM TRA TRÌNH ĐỘ CỦA BẠN

nhận tư vấn lộ trình